مختصر و مفید در علم حقوق

( مباحث حقوقی - قضایی ) س: چنانچه شخصی مثل مددجوی کمیته امداد یا بهزیستی که از پرداخت هزینه دادرسی معاف است در پرونده مطروحه ، بابت اصل خواسته حکم به نفع ایشان صادر شود آیا باید خوانده را بابت هزینه دادرسی به خزانه عمومی نیز محکوم کرد؟ج:به نظر می رسد با توجه به تبصره الحاقی به ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی، محکومیت خوانده به هزینه ای که خواهان از پرداخت آن معاف شده است پذیرفته نباشد هرچند اعتقاد به اینکه :چون این معافیت مثل حکم اعسار، بصورت موقت است لذ...

( مباحث حقوقی - قضایی ) س: چنانچه در اجرای دادنامه کیفری ضرر و زیان ناشی از جرم ، مالی توقیف شود و شخص ثالث به توقیف مال معترض گردد ، دادگاه صالح به رسیدگی کدام است؟ج: دادگاه صالح به رسیدگی معترض ثالث اجرایی به توقیف مالی که جهت وصول ضرر و زیان ناشی از جرم توقیف شده است، دادگاه حقوقی است و نه کیفری زیرا اولا: بررسی اعتراض ثالث از جهت احراز مالکیت مال توقیف شده، ذاتا امر حقوقی است و محول کردن امر حقوقی (بررسی و احراز مالکیت) به محکمه کیفری، ناصواب است ثان...

( مباحث حقوقی - قضایی ) س: چنانچه چک مشمول قانون اصلاحی چک ، بدون ثبت در سامانه صیاد بانک در اختیار دارنده آن قرار گیرد آیا مشارالیه میتواند از دادگاه، الزام او را به ثبت آن در سامانه بانکی بخواهد؟ج: پاسخ منفی است زیرا حسب توافق ضمنی بین طرفین، چک بعنوان سند عادی در اختیار دارنده قرار گرفته است و الزام صادر کننده به ثبت چک در سامانه بانکی، به منظور برخورداری از مزایای قانون تجارت، قابل استماع نیست. نوشته شده در شنبه ۱۴۰۴/۰۱/...

( مباحث حقوقی - قضایی ) س: چنانچه مبلغ چک ، در صلاحیت نصاب دادگاه صلح ( 1 میلیارد ریال) باشد آیا دادگاه صلح، صالح به صدور اجراییه وفق قانون اصلاحی چک است یا خیر؟ج: بنظر می رسد مرجع صالح به صدور اجراییه در هر حال محکمه حقوقی است و نه دادگاه صلح زیرا در زمان اصلاح قانون چک، محکمه صلح وجود نداشته و مقصود قانونگزار محکمه حقوقی است. نوشته شده در دوشنبه ۱۴۰۴/۰۲/۱۵ ساعت 19 توسط موحد  |  ...

( مباحث حقوقی - قضایی ) س: در صورتی که متعهد به احداث بنای ساخنمانی، فوت نماید و لیکن مطابق قرارداد منعقده به لحاظ تاخیر در احداث بنا به خسارت روزانه 500 هزار ریال متعهد شده باشد آیا این خسارت از وراث قابل مطالبه است یاخیر؟ج: خیر پاسخ منفی است زیرا انجام تعهد، قایم به شخصیت متعهد بوده که فوت نموده است و قابلیت انتقال به وراث را ندارد. نوشته شده در سه شنبه ۱۴۰۴/۰۴/۳۱ ساعت 17 توسط موحد  |  ...

( مباحث حقوقی - قضایی ) س:چنانچه اعسار از پرداخت هزینه دادرسی صادر شود و خواهان، محکوم له واقع شود آیا قبل از صدور اجراییه باید هزینه دادرسی را پرداخت نماید؟ج: صرف صدور دادنامه له خواهان ، دلالت بر رفع عسرت نداشته لذا هزینه دادرسی باید ضمن وصول محکوم به از محکوم له ( که معاف از هزینه دادرسی شده بود) اخذ گردد بنابراین منوط نمودن صدور اجراییه به پرداخت هزینه دادرسی ، فاقد توجیه قانونی است. نوشته شده در چهارشنبه ۱۴۰۴/۰۵/۲۲ ساعت...

( مباحث حقوقی - قضایی ) س: چنانچه محکمه بدوی، رای بر محکومیت خوانده و یا بیحقی خواهان بدوی صادر نماید و لیکن محکمه تجدیدنظر ، رای را به دلایلی همچون عدم استماع اظهارات شهود در مرحله بدوی، رای ماهوی ندانسته و آن را قرار تلقی کند و ضمن نقض به محکمه بدوی جهت ورود مجدد اعاده نماید، آیا دادرس دادگاه مجاز به صدور قرار امتناع از رسیدگ است یا خیر؟ج: بنظر می رسد صدور قرار امتناع ، فاقد وجاهت قانونی بوده و منصرف از بند ( د ) ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی است زیر...

( مباحث حقوقی - قضایی ) س:در صورت ورود خسارت به خودرویی که دارای بیمه نامه شخص ثالث است آیا علیه مقصر حادثه و بیمه مربوطه باید در دادگاه اقامه دعوا کرد یا خیر؟ج: وفق ماده 39 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395 خسارت دیده باید بدوا اعلام دارد که آیا تمایلی به تعمیر خودرو در نمایندگی مجاز یا تعمیرگاهی که خودش اعلام مینماید ،دارد یا خیر. چنانچه اعلام تمایل نکند، باید نظر کارشناسی بیمه را اخذ کند و چنانچه ...

س: چنانچه حکم به تقسیم ترکه صادر و در مرحله اجرای احکام، شخصی برنده یک یا چند مال از املاک موضوع رای گردد و سند رسمی تنظیم و ملک تحویل مشارالیه شود آیا بر فرض اعتراض شخص ثالث به رای تقسیم ترکه به ادعای خروج برخی از اموال از ترکه، باید شخص برنده مزایده نیز طرف دعوی'>دعوی'>دعوی اعتراض ثالث قرار گیرد یا خیر؟ج: لزومی به طرف دعوی قراردادن برنده مزایده وجود ندارد زیرا اعتراض ثالث به دادنامه است ونه ثالث اجرایی . در اعتراض ثالث اصلی ، طرفین دعوی اصلی طرف دعوی قرار می گیرند و نه غیر. + نوشته شده در شنبه ۱۴۰۳/۰۳/۱۹ ساعت 18 توسط موحد  |  بخوانید...

س: آیا صدور رای در محکمه بدوی و قطعیت دادنامه در مرجع تجدیدنظر، از موارد رد همان دادرس در رسیدگی به اعتراض ثالث در مرحله تجدیدنظر است؟ج:نظر به اینکه در مرحله بدوی، رسیدگی به دعوای معترض ثالث توسط قاضی محکمه از جمله موارد استثنایی بر صلاحیت شخصی به رسیدگی دعوی معترض ثالث است لذا در مرحله تجدیدنظر نیز چنانچه به دادنامه قطعی اعتراض ثالث واصل گردد ، قاضی صادرکننده رای بدوی که اینک قاضی محکمه تجدیدنظر شده است می تواند به دعوی معترض ثالث رسیدگی نماید و این امر از موارد رد دادرس موضوع مواد 91و 92 قانون آیین دادرسی مدنی نیست،همچنین است رسیدگی به اعاده دادرسی نسبت به رای. + نوشته شده در پنجشنبه ۱۴۰۳/۰۲/۱۳ ساعت 20 توسط موحد  |  بخوانید...

س: آیا امکان الزام موجر به تغییر شغل در ملک موضوع اجاره و سرقفلی مطابق قانون 1356 وجود دارد؟ ج:امکان الزام موجر به تغییر شغل در اجاره نامه مطابق قانون روابط موجر و مستاجر 1356 وجود ندارد زیرا چنین چیزی بر خلاف توافق طرفین بوده و در قانون مذکور پیش بینی نشده است چه اینکه فقط مباحثی همچون تعدیل اجاره بها یا تجویز انتقال منافع پذیرفته شده است.بعبارت دیگر چون ماده 14 قانون، در مقام بیان نفی چنین خواسته ای مقرر شده لذا امکان اجابت چنین دعوایی وجود ندارد. + نوشته شده در جمعه ۱۴۰۳/۰۱/۰۳ ساعت 11 توسط موحد  |  بخوانید...

س: آیا برنده مزایده می تواند اجرت ملک تملیک شده را ( از زمان برنده شدن در مزایده تا زمان تحویل) مطالبه نماید؟ج:پاسخ منفی است زیرا ید محکوم علیه بر فرض تحویل دادن مثلا آپارتمان به محکوم علیه، ید امانی است و نه غاصبانه و ملک توقیف از انتقال بوده است لذا اجرتی به برنده مزایده در طول مدت زمان مذکور تعلق نمی گیرد.بدیهی است در صورت استنکاف از تحویل، از تاریخ امتناع، موجب ضمان بوده و باید اجرت المثل را بپردازد. + نوشته شده در دوشنبه ۱۴۰۲/۱۱/۰۹ ساعت 21 توسط موحد  |  بخوانید...

س: چنانچه در اجرای وصول محکوم به مالی شخص متواری ، اقدامات اجرایی جهت توقیف اموال و جلب محکوم علیه منتج به نتیجه نشود ، آیا می توان دستور به مسدود نمودن انواع خدمات مربوط به کارت ملی در ثبت احوال از جمله خدمات پزشکی و غیره را صادر کرد؟ ج: دستور به ممنوعیت خدمات از طریق مسدود نمودن کارت ملی به لحاظ اینکه ارایه این خدمات طبق اصل 22 قانون اساسی از حقوق مدنی و اجتماعی محکوم علیه است توجیه قانونی ندارد زیرا ممنوعیت از خدمات، نیازمند اولا:صراحت قانونی و ثانیا: حکم محکمه قضایی است و قاضی اجرای احکام مدنی یا کیفری نمیتواند به چنین دستوری متمسک شود.ماده 18 دستورالعمل ساماندهی و تسریع در اجرای احکام مدنی مصوب 1398 ریاست معظم قوه قضاییه نیز منصرف از چواز محرومیت حقوق اجتماعی از طریق مسدود نمودن...

س: آیا زوجه می تواند بعد از بخشیدن مهریه به همسرش، مجددا آن را مطالبه کند؟ ج: مطابق ماده 803 قانون مدنی، زوجه می تواند با بقا عین مال موهوبه، از هبه ( بخشیدن ) رجوع نموده و آن را مطالبه کند لیکن چنانچه مهریه، کلی فی الذمه ( مثلا یک میلیارد ریال وجه نقد و یا یکصد و چهارده قطعه سکه بهار آزادی) باشد و زوجه آن دین را " ابراء " نماید، حق مطالبه ندارد زیرا با ابراء دین ( موضوع ماده 289 قانون مدنی که غیر از هبه است) تعهد زوج به تادیه مهریه وجه نقد یا سکه بهار آزادی ساقط شده است و چیزی باقی نمی ماند تا قابلیت رجوع و مطالبه مجدد را داشته باشد. + نوشته شده در جمعه ۱۴۰۱/۱۲/۲۶ ساعت 15 توسط موحد  |  بخوانید...

س: آیا خسارت دادرسی خوانده ای که در جریان دادرسی، حکم به نفع خواهان صادر نشده بلکه برائت ذمه خوانده صادر شده است ، از سوی خوانده قابل مطالبه است یا خیر؟ج: بزودی .. + نوشته شده در چهارشنبه ۱۴۰۱/۰۵/۱۲ ساعت 18 توسط موحد  |  بخوانید...

س: چنانچه محکوم علیه مالی، بعد از اخذ مرخصی از زندان، خود را در موعد مقرر  به زندان معرفی ننماید، مرجع صدور دستور ضبط وثیقه یا وجه الکفاله کدام است؟ دادستان یا دادگاه ؟ج: با توجه به اینکه اجرای مجازات مالی با دادستان است و ایشان نسبت به اعطای مزخصی به زندانیان ( اعم از محکومین کیفری یا مالی) طبق آیین نامه زندانها اقدام می کند لذا اخذ تامین جهت اعطای مرخصی و نیز دستور توقیف و ضبط وثیقه با دادستان است و دادگاه حقوقی صرفا در محدوده ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی ( اخذ ضامن یا وثیقه جهت آزادی محکوم مالی فقط تا زمان صدور رای اعسار از پرداخت محکوم به ) مجاز به صدور دستور است و در مورد غیبت از مرخصی، دادستان یا قاضی اجرای احکام کیفری صالح به اتخاذ تصمیم مقتضی است. رویه قضایی نمی توا...

س: چنانچه مال مغصوبه، زمین زراعی باشد آیا محکومیت غاصب به پرداخت اجرت المثل ایام تصرف ، بر اساس وجه نقد است یا اینکه می تواند بر اساس نوع مثلی محصول زمین زراعی ( مثلا برنج هاشمی ) هم باشد ؟ج: علی الاصول محکومیت غاصب، براساس وجه نقد و ریالی است زیرا اطلاق اجرت بر وجه ریالی است همچنانکه ممکن است زمین متصرفی غاصب، بلا استفاده در تصرف غاصب بماند اما او در هر صورت ضامن منافع مستوفات  و غیر مستوفات زمین است و لیکن بنظر می رسد چنانچه احراز شود که زمین مغصوبه برای زراعت خاصی اختصاص داشته و یا معد کاشت محصول منحصر مثل گندم یا برنج از نوع خاص بوده است و همچنین اگر احراز شود غاصب یا منصرف عدوانی ، نوع خاصی از محصول را از زمین برداشت می کرده است که بیشتر از وجه ریالی از زمین استفاده کرده، می توان...

س: چنانچه حکم بدوی به محکومیت خوانده مبنی بر خلع ید از یک قطعه زمین صادر شود و خوانده به دادنامه اعتراض نماید اما در مرحله تجدیدنظر، نسبت به پرداخت هزینه کارشناسی اقدام نکند و مرجع تجدیدنظر ، وفق ماده 259 قانون آیین دادرسی مدنی، تجدیدنظرخواهی را متوقف و پرونده را به دادگاه بدوی اعاده نماید، در صورت اعتراض شخص ثالث به دادنامه با ادعای حق مستقل نسبت به ملک، مرجع صالح رسیدگی به دعوی معترض ثالث، دادگاه بدوی است یا تجدیدنظر؟ج:با توجه به اینکه دادگاه بدوی از رسیدگی به دعوی فارغ شده و پرونده با وصف مذکور ، در تجدیدنظر مطرح و منتهی به تصمیم به توقف شده است لذا رسیدگی به دعوی معترض ثالث در صلاحیت مرجع تجدیدنظر است و نه دادگاه بدوی. اعتقاد به صلاحیت رسیدگی محکمه بدوی، به دلیل اینکه نتیجه دادرسی در ش...

س: آیا می توان نسبت به حکم قطعی قبول اعسار از محکوم به ، به ادعای بدست آمدن مبایعه نامه (مثلا یک قطعه زمین ) از مدعی اعسار ، تقاضای اعاده دادرسی نمود یا خیر ؟ج:بنظر می رسد پاسخ منفی است زیرا ادعای بدست آمدن مدرک جدید مبنی بر اینکه قبلا مدعی اعسار دارای مکنت مالی بوده است، با ماهیت اعسار ( که مانع از توقیف اموالی که در آینده از محکوم علیه یافت شود نیست ) منافات داشته و از آن خروج موضوعی دارد ، همچنانکه مدعی می تواند وفق ماده 16 قانون نحوه اجرای محکو میتهای مالی، نزد محکمه صالحه نسبت به تعقیب کیفری و فسخ دادنامه اعسار اقدام نماید. + نوشته شده در پنجشنبه ۱۴۰۰/۱۰/۰۹ ساعت 19 توسط موحد  |  بخوانید...

س: چنانچه محکوم له پرونده اجرایی با ارائه یک فقره سند عادی یک قطعه زمین را در جهت وصول مبلغ مثلاً یک میلیارد ریال محکوم به، به عنوان مال محکوم علیه معرفی نماید ولیکن شخص ثالث، با ارائه سند رسمی منکر...